Το Πάσχα-Λαμπρή στην Αράχωβα γιορτάζεται με ξεχωριστό, μοναδικό και πατροπαράδοτο τρόπο. Έτσι οι Αραχωβίτες προετοιμάζονται για τη νηστεία της Σαρακοστής, έχοντας την έγνοια για το αρνί, τα απαραίτητα κλήματα για τη φωτιά, τα αβγά, τα γλυκά, το γιαούρτι, τη φουστανέλα, τα σιγκούνια για το πανηγυράκι του Άι-Γιώργη και το γεγονός ότι θα απαιτηθεί και δεύτερο ψήσιμο αρνιού για τον Αφέντη Άι-Γιώργη της Αράχωβας.

Τη Μ. Παρασκευή από τις 4 το πρωί, τα κορίτσια της Αράχωβας θα τρέξουν στις δυο ενορίες της Αράχωβας, να στολίσουν τον Επιτάφιο, που θα λιτανευθεί το βράδυ στα στενά δρομάκια της πόλης. Επιδίωξη τους να είναι πιο ομορφοστολισμένος ο κάθε Επιτάφιος από τον άλλον. Η περιφορά των Επιταφίων, μέσα στα στενά της Αράχωβας  κάτω από το δροσερό αέρα του Παρνασσού, θα σας προσδώσει μοναδική μυσταγωγία και γαλήνη με τα Υπερκόσμια.

Ξημερώνοντας η Λαμπρή, οι γεροντότεροι θα σημάνουν προσκλητήριο στους «λάκκους» της γειτονιάς. Ο καθένας, θα πάρει παραμάσκαλα τα κλήματα και θα βγει στο δρόμο της γειτονιάς του.10 έως 15 άτομα, ανά γειτονιά, θα αποτελέσουν το λάκκο όπου θα ψηθούν τα αρνιά.

Θα αναφτεί η φωτιά με τα κλήματα, που απαιτεί «τέχνη» καθόσον δεν πρέπει να χωνέψει και στη συνέχεια θα απλωθεί για να ψηθούν τα αρνιά. Κι αν ακόμη βρέχει, θα τοποθετηθούν τέντες και πρόχειρα υπόστεγα ώστε όλοι μαζί να ψήσουν τον οβελία στις γειτονιές. Ο «λάκκος» δε διαλύεται στο Αραχωβίτικο Πάσχα.

Όλη η Αράχωβα, αν την αντικρύσετε, είναι τυλιγμένη στους καπνούς την ώρα που ανάβουν οι λάκκοι για το ψήσιμο των αρνιών, δημιουργώντας ένα μεγάλο σύννεφο καπνού.

Αφού ετοιμαστεί η φωτιά, θα καθίσουν όλοι στο «λάκκο» ψάλλοντας το Χριστός Ανέστη, για να ψήσουν το αρνί. Φαγοπότι, χορός, τραγούδι συνεχίζονται, κατά τη διάρκεια ψησίματος αρνιών.

Για όλα αυτά έχουν φροντίσει οι Αραχωβίτισσες νοικοκυρές με τις τηγανητές συκωταριές, το μπρούσκο κρασί και τα κόκκινα αβγά που φέρνουν στο λάκκο, ενώ μοιράζονται και σε επισκέπτες.

Το ψήσιμο του αρνιού διαρκεί περίπου 4.5 ώρες και εξαρτάται από το βάρος του αρνιού και την ένταση της φωτιάς. Κανείς δε φεύγει από το «λάκκο», αν προηγουμένως δε δοθεί η λήξη με το Χριστός Ανέστη και την ευχή: «Και του χρόνου»!

Το Πασχαλινό τραπέζι στρώνεται στη συνέχεια σε κάθε σπίτι με το αρνί, τα αβγά, το μπρούσκο κρασί, το γιαούρτι, τα σαλατικά από μαρούλι και φρέσκο σκόρδο και συνεχίζεται μέχρι να ξεκινήσει το «πανηγυράκι»του Άι-Γιώργη, το απόγευμα.

   Μοναδική ανάμνηση το Αραχωβίτικο παραδοσιακό Πάσχα, ανεπανάληπτη εμπειρία, αξίζει η επίσκεψή σας !

Προετοιμασία και ψήσιμο του αρνιού

Για την αγορά του αρνιού, προτιμήστε έως 15 κιλά ώστε να σας διευκολύνει στο ψήσιμο. Αρνί ή κατσίκι, εξαρτάται από τις προτιμήσεις σας. Συνήθως το κατσίκι είναι σκληρότερο.

Εκτός από το αρνί, χρειάζεστε σούβλα μεγάλη, αλάτι, πιπέρι, κλωστή, κουβαρίστρα, ανοξείδωτο σύρμα για δέσιμο και φυσικά 8 – 10 «αγκαλιές» κλήματα για το ψήσιμο στο «λάκκο» της γειτονιάς.

Το σούβλισμα θα γίνει το Μ. Σάββατο και στη συνέχεια το δέσιμο με το σύρμα στο κεφάλι του αρνιού, στο σημείο της ραχοκοκαλιάς με τη σούβλα, στο σημείο της πλάτης, στην άκρη των μπροστινών ποδιών και τέλος στα πίσω πόδια σε σχήμα Χ με τη σούβλα. Χρειάζεται σφιχτό δέσιμο ώστε να μη γυρίζει ελεύθερα το αρνί στη σούβλα.

Ξημερώματα της Λαμπρής, ακολουθεί το αλάτισμα, αφού προηγουμένως ανακατευθεί με το πιπέρι. Ρίχνουμε αρκετή ποσότητα αλατοπίπερου στο εσωτερικό του αρνιού – κοιλιά, στην πλάτη, στο λαιμό και στο εσωτερικό των μπουτιών, αφού έχουν τρυπηθεί με το μαχαίρι.

Μετά το αλάτισμα, ράβεται καλά η κοιλιά με κλωστή και τα τυχόν λίπη (ξύγκια) και περιτυλίγονται με την κουβαρίστρα.

Το αρνί είναι έτοιμο για ψήσιμο. Στην αρχή έχουμε ψηλά το αρνί από τη φωτιά και γυρίζουμε γρήγορα τη σούβλα συνέχεια για να μην καεί (αρπάξει).

Στη συνέχεια αφού πάρει κάπως χρώμα εξωτερικά, κατεβάζουμε πιο χαμηλά τη σούβλα, ελαττώνοντας το ρυθμό γυρίσματος της σούβλας και επιμένοντας στην πλευρά της κοιλιάς και της πλάτης προς τη φωτιά ώστε να ψηθεί καλά.

Η διάρκεια ψησίματος αρνιού κυμαίνεται περίπου στις 4 – 4,5 ώρες, εξαρτώμενη από το βάρος του αρνιού και την ένταση της φωτιάς.

Το τελικό βάρος του αρνιού είναι περίπου στο μισό του αρχικού.

Τα Αραχωβίτικα έθιμα – συνήθειες καλά κρατούν και στην προετοιμασία – ψήσιμο των αρνιών. Δεν έχετε παρά να επισκεφθείτε την Αράχωβα, ώστε να το διαπιστώσετε από κοντά.

Καλό ψήσιμο λοιπόν!