Βρίσκεται στα όρια των νομών Βοιωτίας και Φωκίδας. Ανατολικά γειτνιάζει με τα χιονοδρομικά κέντρα.

Ο Εθνικός Δρυμός Παρνασσού καταλαμβάνει έκταση 38.000 στρεμμάτων, αρχίζει από το ύψος της διασταύρωσης προς χιονοδρομικά, συνεχίζει εκατέρωθεν του δρόμου προς Κελάρια, Βαρκό, φτάνοντας ως τα 2200μ ενώ καλύπτει την υπάρχουσα έκταση του χιονοδρομικού των Κελαριών, φτάνοντας έως την κορφή «Αρνόβρυση» και βόρεια όπου σταματάει. Στη δυτική πλευρά καλύπτει την περιοχή της Παλιοβούνας (περιοχή Κωρύκειου Άντρου). 

Ο Εθνικός Δρυμός Παρνασσού ιδρύθηκε στα 1938 μαζί με αυτόν του Ολύμπου και αποτελεί έναν από τους παλαιότερους της Ελλάδας.

Το παγκοσμίου φήμης μαντείο των Δελφών, οριοθετεί το Δυτικό άκρο του πυρήνα του Εθνικού Δρυμού. Μέσα στα όρια του Δρυμού, απαγορεύεται κάθε ανθρώπινη παρέμβαση. Το μεγαλύτερο υψόμετρο του Εθνικού Δρυμού φτάνει τα 2200 μ. ενώ το χαμηλότερο τα 1200 μ.

Η ασβεστολιθική δομή του Παρνασσού που διακόπτεται από μικρές παρεμβολές από φλύσχη και κροκαλοπαγή πετρώματα, παρουσιάζει πολλούς γεωλογικούς σχηματισμούς όπως εντυπωσιακές καταβόθρες, σπήλαια και βραχώδεις κορφές (Λιάκουρα, 2457μ., Γεροντόβραχος 2395μ, Αρνόβρυση 2257μ, καταβόθρες Επτάστομο, Δρακοκάρκαρος).

Η προσέγγιση στον Εθνικό Δρυμό γίνεται από τους επαρχιακούς δρόμους που ενώνουν την Αράχωβα με τα χιονοδρομικά και τον Επτάλοφο με αφετηρία το Λιβάδι Αράχωβας. Από τους δρόμους αυτούς ξεκινούν πολλοί δασικοί δρόμοι που προσεγγίζουν κάθε γωνιά του Δρυμού.

Το Διοικητήριο του Εθνικού Δρυμού Παρνασσού βρίσκεται εντός του πυρήνα και δυτικά από το λιβάδι Αράχωβας, ενώ υπάγεται στα Δασαρχεία Λιβαδειάς και Άμφισσας.

Πληροφορίες

Δασαρχείο Λιβαδειάς      2261028306, 2261087630

Δασαρχείο Άμφισσας      2265028264

Δασονομείο Αράχωβας   2267031742

Ιστορία

   Η ίδρυση του μαντείου των Δελφών στη ΝΔ πλευρά του Παρνασσού προσέδωσε τεράστια αίγλη στο βουνό κάνοντας το ιερό και μεγαλοπρεπές.

   Σύμφωνα με τον πανάρχαιο μύθο, οι δύο αετοί τους οποίους εξαπέστειλε ο Δίας από τα πέρατα του κόσμου για να βρει το κέντρο του κόσμου, συναντήθηκαν στους Δελφούς

   Η μεγάλη ακμή του μαντείου σημειώνεται μεταξύ του 6ου και 4ου αι. πΧ. Πιστεύεται ότι το Δελφικό μαντείο διατύπωσε προβλέψεις σχετικά με τον κατακλυσμό του Δευκαλίωνα, την Αργοναυτική εκστρατεία και τον Τρωϊκό πόλεμο.

   Ο Παρνασσός ήταν αφιερωμένος στο θεό Απόλλωνα και στις Νύμφες: τις Κωρύκειες, κόρες του ποταμού Πλειστού που ζούσαν στο Κωρύκειο Άντρο, τις Ορειάδες, νύμφες των βουνών και τις Ναπαίες, νύμφες των Δασών αλλά και τις Μούσες. Συνδέθηκε ακόμη με το θεό Διόνυσο.

   Ο Παρνασσός έγινε το κέντρο του Ελληνισμού, συνδεδεμένος με τον Απόλλωνα που ήταν ο θεός της Δωρικής φυλής και υμνούσαν στις μετακινήσεις τους οι Δωριείς. Ξακουστά και τα Δαφνηφόρια που εορτάζονταν στους Δελφούς κι σχετίζονταν με την κάθοδο του Απόλλωνα από τον Όλυμπο στον Παρνασσό και τους Δελφούς.

   Ακόμη ο Παρνασσός αποτέλεσε τον προμαχώνα των ελληνικών φύλων της νότιας Ελλάδας, έναντι των επιδρομέων από τον βορρά, με κορυφαίο γεγονός τη Μάχη των Θερμοπυλών το 480 π.Χ. κατά των Περσών.  

   Αναφορά για τον Παρνασσό κάνει και ο Όμηρος στη ραψωδία της Οδύσσειας( στ. 428- 443) όπου διηγείται, πως ο Οδυσσέας είχε πάει νέος στον Παρνασσό για να γνωρίσει τον παππού του Αυτόλυκο.

   Και ο αρχαίος γεωγράφος Στράβων αναφέρει ότι στον Παρνασσό κατοικούσε παλιά αυτόχθων λαός που ονομάζονταν Παρνάσσιοι. (Θ’422)

    Στην περίοδο της Τουρκοκρατίας λημέριασαν στον Παρνασσό αρματωλοί και κλέφτες ενώ σε αυτό έλαβαν χώρα οι σπουδαίες μάχες της Αλαμάνας και της Γραβιάς.

    Και στην περίοδο της Εθνικής Αντίστασης αποτελούσε το κρησφύγετο των ανταρτών ενώ  στην περίοδο του Εμφυλίου πολέμου πολλοί ήταν οι νεκροί και από τις δύο πλευρές, στις πλαγιές του Παρνασσού.

Μυθολογία

Σύμφωνα με τη μυθολογία ο Παρνασσός συνδέθηκε με την Ελληνική παράδοση, περί κατακλυσμού, με το Δευκαλίωνα, την Πύρρα και το γιο τους Έλληνα, το γενάρχη των Ελλήνων που γεννήθηκε στον Παρνασσό.

Ο Έλληνας συνδέθηκε με τις τύχες των Ελληνικών φύλων. Ο αρχαίος περιηγητής Παυσανίας αναφέρει στα «Φωκικά» του ότι το περίφημο βουνό πήρε το όνομά του από τον Παρνασσό, γιο της νύμφης Κλεοδώρας που είχε δύο πατέρες το θεό Ποσειδώνα και το θνητό Κλεόπομπο.

Ο Παρνασσός έχτισε στο ομώνυμο βουνό μια πολύ αρχαία πόλη και έδωσε το όνομά του σ’ αυτήν (καθώς και στο βουνό) η οποία καταστράφηκε από τον κατακλυσμό του Δευκαλίωνα.

Τότε οι κάτοικοι της πόλης ακολουθώντας τα ουρλιαχτά των λύκων οδηγήθηκαν ψηλότερα στο βουνό για να γλιτώσουν από τον κατακλυσμό, όπου έχτισαν μια νέα πόλη την οποία ονόμασαν Λυκώρεια, απ’ όπου προήλθε και η  υψηλότερη κορυφή του Παρνασσού, η Λιάκουρα (2457μ) η οποία προέρχεται από τις αρχαιοελληνικές λέξεις λύκη= φως και όρος = βουνό, επειδή η κορφή του Παρνασσού η Λιάκουρα λούζεται στο φως του ήλιου και γι αυτό ο Απόλλωνας έστησε το μαντείο του στον Παρνασσό.

Η Λυκώρεια, κατά άλλη εκδοχή, πήρε το όνομά της από τις κραυγές των λύκων που καθοδηγούσαν τους κατοίκους για να σωθούν από τον κατακλυσμό.

Aναφέρεται  ότι η Λυκώρεια χτίστηκε από το Δευκαλίωνα και την Πύρρα, στο Λιβάδι της Αράχωβας, όταν αποσύρθηκαν τα νερά και μπόρεσαν να κατέβουν από την κορυφή του βουνού. Η πόλη αφιερώθηκε στο Δία και προς τιμήν του έχτισαν περίλαμπρο ναό του Λυκωρείου Διός (Παυσανίας, Αρκαδικά)

Ας πούμε λίγα λόγια για τον κατακλυσμό του Δευκαλίωνα. Η παράδοση αναφέρει ότι ο Δίας θέλησε να καταστρέψει το διεφθαρμένο ανθρώπινο γένος με τον κατακλυσμό του Δευκαλίωνα. Ο Δευκαλίων γιος του Προμηθέα, άκουσε τη συμβουλή του πατέρα του και έφτιαξε ένα πλοίο στο οποίο επιβιβάστηκε με τη γυναίκα του την Πύρρα.

Μετά από εννέα ημέρες καταρρακτώδους βροχής το πλοίο προσάραξε στον Παρνασσό όπου ο Δευκαλίων έκανε θυσία προς τιμήν του Δία και ο θεός πραγματοποίησε την πρώτη ευχή του Δευκαλίωνα να ξαναγίνει το ανθρώπινο γένος. Παιδί του Δευκαλίωνα και της Πύρρας είναι ο Έλληνας ο γενάρχης των Ελλήνων, που γεννήθηκε στον Παρνασσό.

Κατά μια άλλη εκδοχή, ο Παρνασσός προέρχεται από την προελληνική ρίζα Παρνεhε που σημαίνει «το όρος το λογιζόμενον» η γλώσσα που μιλούσαν δηλαδή οι Πελασγοί καθώς η κατάληξη –σσός ήταν συχνή στα τοπωνύμιά τους.

Επομένως το όνομα Παρνασσός πρέπει να υπάρχει πριν το 2000 πΧ.